KURDPLAT

فەرمانگەی فیدراڵیی کۆچ و پەنابەرانی ئەڵمانیا بە رووداوی راگەیاند، لە 6 مانگی سەرەتای ئەم ساڵدا 39 هەزار و 646 کەس بۆ یەکەمجار داوای مافی پەنابەرییان کردووە، لەو ژمارەیەش 24 هەزار و 308 کەسیان هیچ بەڵگەنامەیەکییان پێ نەبووە.

گوتەبێژێکی فەرمانگەی فیدراڵیی کۆچ و پەنابەرانی ئەڵمانیا نوێترین ئاماری پەناخوازانی بۆ کەهی مەحموود، ئێدیتۆری دێسکی نێودەوڵەتیی . ئەو فەرمانگەیە رایگەیاندووە، هەرچەندە هێشتا ئامارە نوێیەکانی ئەم ساڵ بە فەرمی بڵاونەکراونەتەوە، بەڵام ئەم زانیارییانەیان بە تایبەت بۆ رووداو ناردووە.

فەرمانگەی فیدراڵیی کۆچ و پەنابەرانی ئەڵمانیا ئاماژەی بەوەش کردووە، بۆ ئاشکراکردنی ناسنامەی ئەو پەناخوازانەی لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستەوە دەگەن، هەندێک جار پشکنینی زمانەوانییان بۆ دەکرێ، بەڵام دیاریکردنی ئەوەی کامیان کوردە کارێکی "زۆر ئەستەمە".

بەپێی ئامارەکانی ئەو فەرمانگەیە، لەنێوان کانوونی دووەم و حوزەیرانی 2026ـدا 39 هەزار و 646 کەس بۆ یەکەمجار داوای مافی پەنابەرییان کردووە. لەو ژمارەیە تەنیا 15 هەزار و 338 کەسیان ناسنامەی فەرمییان پێ بووە و 24 هەزار و 308 کەسیش بێ بەڵگەنامە بوون.

فەرمانگەی فیدراڵیی کۆچ و پەنابەرانی ئەڵمانیا ئاماژەی بەوە کردووە، نەبوونی بەڵگەنامە کاریگەری لەسەر مافی پەنابەری نابێت و دەڵێ: "دەکرێ نەبوونی بەڵگەنامەی نووسراو بەهۆی چەندین هۆکارەوە بێت. لە بنەڕەتیشدا ئەمە هیچ شتێک لەبارەی مافی کەسەکە بۆ پاراستن دەرناخات."

سەبارەت بە هۆکاری نەبوونی ناسنامە، گوتەبێژی فەرمانگەکە روونی کردەوە، چەندین هۆکار هەن و یەکێک لەوانە ئەوەیە کە پەناخواز لە رێگەی کۆچدا ونی کردووە.

فەرمانگەی فیدراڵیی کۆچ و پەنابەران روونی دەکاتەوە، هەمیشە ئەو چیرۆکەی پەناخوازەکە بۆ هۆکاری هاتنی بۆ ئەڵمانیا دەیگێڕێتەوە، دەبێتە بنەمای هەڵسەنگاندن؛ هەروەها هەموو پەناخوازانیش دەبێ بۆ ئاشکراکردنی ناسنامەکەیان هاوکار بن.

ئەو فەرمانگەیەی ئەڵمانیا رایگەیاند، بە چەند رێکارێکی تەکنیکی دەتوانن ناسنامەی ئەو پەناخوازانە دیاری بکەن و گوتی، "بۆ ئاشکراکردنی ناسنامە و رەچەڵەکی پەناخوازانی بێ بەڵگەنامە، پشت بە پشکنینی زمانەوانی دەبەستین."

هێزە چەکدارەکانی ئێران بۆ ئەمریکا: گورزێکی کەمەرشكێنەرت لێدەدەین

9/03/2026 01:27:00 ص

هێزە چەکدارەکانی ئێران لە وەڵامی هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمڕۆی ئەمریکادا بۆسەر پارێزگاکانی هورمزگان و سیستان و بەلووچستانی وڵاتەکەی، هەڕەشەی تۆڵەسەندنەوە دەکات و دەڵێ، وەڵامی تووندیان دەبێ.

ئەمڕۆ سێشەممە، 1-09-2026، هێزە چەکدارەکانی ئێران و بنکەی ناوەندیی خاتەمولئەنبیادا لە راگەیێندراوێکی هاوبەشدا بڵاویانکردەوە: "لە وەڵامی دەستدرێژیی ئاسمانیی سوپای ئەمریکا بۆسەر چەند خاڵێک لە پارێزگاکانی سیستان و بەلووچستان و هورمزگان، هێزە چەکدارەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران گورزی کەمەرشكێن لە دووژمنی دۆڕاو و شەڕەنگێزی ئەمریکی دەدەین."

لە راگەیێندراوەکەدا هۆشداری دراوەتە واشنتن و هاتووە: "سوپای تیرۆریستی ئەمریکا تاوەکو زیاتر سوور بێت لەسەر شەڕخوازی لە ناوچەکەدا، دەبێت باج و زیانی زۆر قورستر لە ئەستۆ بگرێ."

هێزە چەکدارەکانی ئێران جەخت لەوە دەکەنەوە کە پاشەکشە ناکەن و دەڵێن: "چەندین جار رامانگەیاندووە و بڕیارمان داوە کە لە هیچ دۆخێکدا دەستبەرداری مافەکانی گەلی قارەمانی ئێران نابین و دووژمن باجی زۆر قورس دەدا."

ئەمڕۆ سێشەممە، ناوەندی فەرماندەیی ئەمریکا( سێنتکۆم) رایگەیاند، هێرشی کردووەتە سەر بنکەکانی سوپای پاسداران لە باشووری ئێران و میدیای فەرمی ئێرانیش پشتڕاستی کردەوە کە دوورگەی قشم، شارەکانی بەندەر عەباس و سیریک لە پارێزگای هورمزگان و شارەکانی چابەهار و کونارەک لە سیستان و بەلووچستان لەلایەن ئەمریکاوە کراونەتە ئامانج.

ترەمپ: ئامادەین لە هەر ساتێکدا هێرش بکەینەوە سەر ئێران

9/03/2026 01:23:00 ص

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، وڵاتەکەی ئامادەیە جارێکی دیکە هێرش بکاتەوە سەر ئێران. ئەم هەڕەشەیە دوای بۆردوومانێکی بەرفراوانی پێگەکانی ناو ئێران دێت کە بووەتە هۆی کوژرانی لانیکەم 18 هاووڵاتیی ئێرانی.

رۆژی چوارشەممە، 2ی ئەیلوولی 2026، سەرۆکی ئەمریکا لە کۆشکی سپی گوتی: "من لەژێر کاریگەری هەڵبژاردن نیم، چونکە خۆم بەربژێر نەکردووە، بەڵکو پارتەکەم بەربژێری هەیە. پێموایە پارتەکەم رێز لەو راستییە دەگرن کە ئێمە رێگە نادەین ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی."

جەنگی ئێران رۆژی 28ی شوبات بە هێرشی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئەو وڵاتە دەستیپێکرد. لە 2ی ئادارەوە ئێران وەکو کاردانەوەیەک تەنگەی هورمزی داخست و ئەمەش نرخی بەرمیلێک نەوتی لە 72 دۆلارەوە بۆ نزیکەی 120 دۆلار بەرزکردەوە. بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی لە ئەمریکا ناڕەزایەتی خەڵکی ئەو وڵاتەی لێکەوتووەتەوە. ئەم ناڕەزایەتییەش لە کاتێکدایە بڕیارە رۆژی 5ی تشرینی دووەمی ئەم ساڵ هەڵبژاردنی نیوەی خولی کۆنگرێس لە ئەمریکا بەڕێوەبچێت.

سەبارەت بەو پێشنیازەی کە پێشتر دابووی بۆ ناونانی تەنگەی هورمز بە "تەنگەی ترەمپ"، سەرۆکی ئەمریکا گوتی، تەنیا بیرۆکەیەک بووە و دەریبڕیووە.

ترەمپ ئاماژەی بەوەش کرد، سوپای ئەمریکا هەموو ئەو کەرەستە بەرگری و هێرشبەرییە نوێیانەی تێکشکاندووە کە ئێران هەوڵی دابوو لە کەناراوەکانی تەنگەی هورمز جێگیریان بکات و گوتی: "ئەوان هەوڵیان دەدا کەشتییەکان ببینن، چونکە ئێستا ناتوانن بیانبینن. ئێمە هەموو شتێک دەبینین کە ئەوان دەیکەن؛ تەنانەت ناتوانن بچنە سەر ئاودەستیش بەبێ ئەوەی ئێمە نەیانبینین."

دوێنێ سوپای ئەمریکا هێرشیکردە سەر باشووری ئێران و بە گوتەی سێنتکۆم، ئامانجەکان سەربازی بوون. لە وەڵامی ئەو هێرشانەدا ئێران هێرشیکردە سەر هەرێمی کوردستان، عومان و بەحرێن.

ترەمپ هێرشی تووندی کردە سەر تاران بەهۆی رووبەڕووبوونەوەی خۆپیشاندەران و گوتی: "ئەوان (هێزە ئەمنییەکانی ئێران) گەلەکەی خۆیان دەکوژن کاتێک دێنە سەر شەقام؛ رێک لە نێو چاوەکانیان دەدەن"؛ گوتیشی، تاوەکو سێ مانگ لەمەوبەر 52 هەزار خۆپیشاندەر کوژرابوون، بەڵام ئێستا بیستوویەتی کە 20 بۆ 25 هەزار کەسی دیکەیش زیاد بووە، بەمەش کۆی کوژراوانی خۆپیشاندانەکان گەیشتووەتە نزیکەی 65 هەزار کەس.

کانوونی یەکەمی رابردوو، هاووڵاتییانی ئێران لە تاران ناڕەزایەتییان لە گرانی دەربڕی و پاشان خۆپێشاندان تەواوی وڵاتەکەی گرتەوە.

جەنگی ئۆکراینا و پەیوەندییەکان لەگەڵ رووسیا

سەبارەت بە دۆخی ئەورووپای رۆژهەڵات، ترەمپ رایگەیاند، دەیەوێت پەیوەندییەکی باشی لەگەڵ رووسیا، ئۆکراینا و هەموو وڵاتان هەبێت و گوتی: "ئەمە بۆ بازرگانی زۆر نایاب دەبێت. رووسیا خاوەنی زەوییەکی گەورە و زۆر بەنرخە."

کاتێک لەبارەی رفاندنی خەڵک لە ناو شەقامەکانی ئۆکراینا پرسیاری لێکرا (بردنی گەنجانی وڵاتەکە بە زۆر بۆ سەربازی) ئایا ئامادەیە ئەو ڤیدیۆیانە ببینێت، ترەمپ گوتی: "ڤیدیۆکان پێشان بدەن و من بڵاویان دەکەمەوە. زانیاریی زۆرم لەو بارەیەوە پێگەیشتووە و لە بابەتەکە ئاگادارم."

ساڵی 2022، جەنگی ئۆکراینا و رووسیا دەستیپێکرد. تاوەکو ساڵی 2024، تەمەنی سەربازی لە ئۆکراینا لە 27 ساڵی دەستیپێدەکرد بەڵام لەو ساڵەوە تەمەنەکە بۆ 25 کەمکرایەوە، بە گوێرەی بەرپرسانی ئۆکراینا، ئەمە بۆ ئەوەی بوو گەنجی زیاتر بچنە ریزی سوپای وڵاتەکەیانەوە، چونکە مانگانە پێویستیان بە 30 هەزار سەربازی نوێیە بۆ جەنگەکە.